Otomobil Lastikleri Neden Önemlidir?

Güvenlik söz konusu olduğunda aracınızın en önemli parçalarından biri lastiklerdir.

Frenler otomobilinizi değil tekerlekleri durdurur! Yani otomobilinizi durduran aslında lastiklerdir.

Yakından bakalım.

Burada kauçuk yol ile temas ediyor:

Temas yüzeyi avucunuz kadardır.

İşte her şey burada gerçekleşir:

Fren, Çekiş, Yol Tutuşu, Direksiyon, Konfor

Bu kadar küçük bir yüzey üzerinde yüksek hızda yapılan bir hata ciddi sonuçlar doğurabilir.

Güvenliğiniz size bağlıdır.

Otomobilinizi seçmeye zaman ayırdınız.

Lastiklerinizi seçmeye zaman ayırmak da bir o kadar önem taşıyor.

Lastiklerimizin fark yarattığı stresli durumları hepimiz hatırlarız:

Bir anda ortaya çıkan o bisikleti düşünün

Önünüzdeki aniden fren yapan o sürücüyü,

karşıdan karşıya geçen o köpeği

Kendinizin (ve ailenizin) gönül rahatlığı için iyi bir lastik seçimi yapmaya zaman ayırın!

Birazda lastiğin işlevlerini ve temel bölümlerini inceleyelim;

Lastiğin İşlevleri

• Aracın değişebilen toplam ağırlığını taşımak.
• Kalkış ve fren anında ortaya çıkan büyük yük transferi ile oluşan (ön arka, yanal) ağırlıkla birlikte, kalkışı sağlamak, frenleme sırasında kaymaya karşı direnç göstermektir.
• Yön vermek, üzerinde bulunulan yolun durumu ve iklim şartları gözetilerek kullanılan lastikler, aracın büyük bir emniyetle tutunmasını, yapılan manevra doğrultusunda güvenle yön almasını sağlar.
• Zemindeki farklılıkların etkisini azaltmak, sürücünün, taşıtta seyahat edenlerin ve yükün konforunu sağlamak, aracın uzun ömürlü olması için yolun pürüzlerinin etkisini azaltmak anlamına gelmektedir.
• Performansını milyonlarca lastik devri boyunca en üst düzeyde tutmak için uzun ömürlü olmak.

Lastiklerin Temel Bölümleri

Karkas (Gövde)

Lastikte bulunan bütün bölümleri üstünde taşır. Topuk çemberini içten dışa doğru sararak dönen, gövdeyi oluşturan çelik veya tekstil kumaştır. İçeride bulunan basınçlı havayı muhafaza eder, darbelere toplamda mukavemet gösterir. Yumuşak, dayanıklı ve esnek yapısı sürüşte amaçlanan konforu sağlar.

Sırt (Taban)

Lastiğin yer ile temas eden desenli bölgesidir. Konfor, sürüş emniyeti (yere tam tutunma), fren emniyeti, yoldaki darbelere karşı dayanıklılık, uzun ömür (km olarak) ve desen yardımıyla soğutma sağlar.

Omuz

Sırt ile yanağın birleştiği ve kalın kauçuktan yapılmış bölgedir. Viraj emniyeti için hayati önem taşır.

Yanak

Lastiğin topuk ve omuz bölgesi arasında kalan, lastiğe esneklik sağlayan ve üzerinde marka ve uluslararası tanıtıcı bilgiler bulunan bölgesidir. Süspansiyon, esneklik, zeminden oluşan darbelere karşı dayanıklılık sağlar.

Topuk

Lastiğin janta temas eden ve sıkıca bağlanmasını sağlayan bölgesidir. Lastiğin jant kısmındaki oluklu kısma tam ve sağlam olarak oturmasını, basınç kalitesinin sürekliliğini sağlar. Lastiğin jant üzerinde kayma ve sallanmasını engeller.

Lastiklerin Uzun Ömürlü ve Güvenli Kullanılabilmesinde Dikkat Edilecek Hususlar

Diş Derinliği

Sırt bölgesi, lastiğin yola basan desenli kısmıdır. Lastik kullanımdan dolayı eskidikçe tutunması azalır. Geçen zamanda lastiğin üzerindeki desen aşınarak derinlik seviyesi düşer, performanslı ve güvenli olarak kullanılmaz seviyeye gelir. Diş derinliği 1.6 mm.’nin altına inmiş lastikleri kullanmak, can ve mal emniyeti bakımından tehlike oluşturur. Limit olarak 1.6 mm.’nin altında diş derinliğine sahip lastiklerle trafikte yol almak ülkemizde olduğu gibi birçok ülkede de kanunen yasaktır. Ancak lastiklerde istenen verimi alabilmek için diş derinliği 3mm. altına düşürmemek gereklidir, bu seviyeye geldiğinde değiştirilmesi tavsiye edilmektedir. Kış lastiklerinin güvenli diş derinliğini en az 3 mm. yaz lastiklerinin ise en az 1.6 mm olması ölçülerek takip edilmelidir. Gözle de lastiğin oluklarında bulunan işaret noktalarından kontrol edilebilir. Bu noktaya taban derinliği geldiğinde lastikler artık “kabak” olarak değerlendirilir. Kullanılması hayati risk taşır ve yasaktır.

Uygun Lastik Seçimi

Aracın kullanım kılavuzunda belirlenen ebat ve kat muadilinde ki lastikler kullanılmalıdır. Motorlu taşıtların üretiminde test edilerek takılan jant ve lastik ebatlarına uygun olanları kullanmayı sürdürmek şarttır.

Dört Lastik Uyumu

Aracın tüm lastiklerinin yapıları, taban desenleri aynı ebat ve yapıda olmalıdır. Bu uyum sağlanmadığı takdirde, aracın aynı aksı üzerinde farklı yapı, desen ve aşınmış lastik takılması halinde taşıt performansı düşer, lastik kullanım ömrü kısalır.

Yük Endeksi ve Yükleme Şekli

Taşıt taşıma kapasitesine (istiap haddi) uygun lastikler kullanılmalıdır. Limitten fazla yapılan yükleme lastiklerin çabuk ısınmasına, yanak, omuz ve topuk bölümlerinde arıza oluşmasına ve hızlı aşınmaya sebep olur. Ağırlığın dağılımı açısından dengesiz yüklemeler lastik ömrünü, toplam lastikler ya da tek tek şeklinde azaltır.

Taşıt Hızı

Taşıt kullanım hızı arttıkça lastiğin sıcaklığı artar. Sürtünme nedeniyle sırt kauçuğu fazla aşınır. Hız yapmak lastiğe ve taşıt mekaniğine zarar verir. Çukur ya da kasislerden önce hızı en aza düşürerek, tekerlerin dönebilmesi için frenden ayağı çekmek gerekir.

Zemin ve İklim Şartları

Bozuk yol yüzeylerinde ve aşırı sıcak aylarda lastik normale göre daha çok aşınır. Mevsim ve yol şartlarına uygun lastik seçimine dikkat etmek gerekir. Karlı zeminlerde vakumlu, buzlu zeminlerde çivili lastikler önerilmekle birlikte bu imkanların bulunmadığı durumlarda zincir kullanılmalıdır. Zincirin, mevsime uygun şekilde taşıtta bulundurulması yasal bir zorunluluktur.

Balans ayarı: Bilmeniz gerekenler

Balans ayarı nedir?

Bazen lastikler takıldığında lastik ve jantın ağırlık dağılımı, lastiğin her tarafında eşit değildir.

Bir bölge diğerinden daha ağır veya hafif olduğunda jantın dengesi bozulur. Bunun sonucunda yaşanan sallanma ve titreme, lastiğin sırtının ömrünü kısaltabilir, titreşimi artırabilir ve aracınıza fazla yük bindirebilir.

Balans ayarı, lastik ağırlığının dengesini korumak için ağırlık farklarını telafi eder. Lastik uzmanları, lastikleri dengelemek için gerektiği durumlarda ağırlık ekleyerek dengeli bir dönüş sağlarlar.

Lastiklerimin balans ayarını ne zaman yaptırmalıyım?

• Lastiklerden biri değiştirildiğinde
• Karşı ağırlık yerinden oynatıldığında veya çıkarıldığında
• Yeni lastik satın aldığınızda

Balans ayarı nasıl yapılır?

• Bir lastiğin balans ayarını yaparken, tamirciniz ağır noktaların nerede olduğunu bulmak için bir balans ayar makinesi kullanır.
• Daha sonra, lastikler dönerken ağır kısımlara etki eden merkezkaç kuvvetini dengelemek için lastiğin iç veya dış kısmına ağırlıklar yerleştirilir